Wil je weten wat een marcairemaaltijd precies is voordat je een tafel reserveert in de Vogezen? Dit boerenmenu, opgebouwd uit tourte, lokaal vlees, marcaire-aardappelen en kaas, komt rechtstreeks uit het leven van de veehouders op de hoge weiden. Hier lees je waaruit het bestaat, hoe het samenhangt met het einde van het zomerseizoen op de alm, en waar je het rond La Bresse kunt vinden.
Een maaltijd ontstaan uit het leven van de marcaires
De marcaires waren de veehouders-kaasmakers die ‘s zomers met hun kuddes naar de hoge weiden van het Vogezenmassief trokken om de dieren te laten grazen en er ter plekke kaas te maken. Hun eenvoudige, stevige keuken diende ook om de eerste wandelaars te ontvangen die deze almen eind negentiende eeuw doorkruisten.
Deze dubbele rol, landbouw en gastvrijheid, gaf de boerenherbergen (fermes-auberges) hun bestaansreden. In de Haut-Rhin werd de Association des Fermes-Auberges in 1971 opgericht door de boeren-herbergiers zelf, gesteund door de Kamer van Landbouw. In 1992 stelde de vereniging een charter op, herzien in 2001, over ontvangst, producten, menu en omgeving. Deze bedrijven onderhouden vandaag meer dan 3.500 hectare hoge weiden, een omgeving die de vereniging omschrijft als een biologische eenheid die uniek is in Europa. Voor de volledige lijst met gecontroleerde adressen in de Haut-Rhin en rond La Bresse, zie onze gids over de boerenherbergen rond La Bresse.
Wat staat er op het menu bij een marcairemaaltijd?
Het menu verschilt per boerderij, kudde en seizoen, maar de opbouw blijft herkenbaar:
Een tourte of soep opent de maaltijd. Daarna volgt boerderijvlees geserveerd met marcaire-aardappelen, aan de Elzasser kant roïgabrageldi genoemd. Kaas neemt een centrale plaats in: boerenmunster, verse kwark of tofailles, afhankelijk van de boerderij. De maaltijd eindigt met een bosbessentaart of een taart met seizoensfruit.
Tofailles, aardappelen en spek gebakken in reuzel, behoren tot de oudste gerechten van deze keuken van de hoge weiden. Ons artikel over tartiflette en Vogezische tofailles legt het recept uit om het thuis na te maken. Voor de kaas is een tussenstop bij de geitenboerderij van Brabant in La Bresse de moeite waard: je ziet er het melken en proeft er een lokaal product, naast de munster die op de meeste marcairemenu’s terugkomt.
De link met het einde van de zomerweide
De marcairemaaltijd houdt een sterke band met het ritme van het seizoen op de alm. De kuddes trekken in de lente naar de hoge weiden en komen in september weer naar beneden, aan het einde van de estive (de zomerweideperiode). Deze seizoensgebonden werking verklaart waarom verschillende boerenherbergen en berghotels in het massief sluiten tussen het late najaar en het volgende voorjaar. De Auberge de la Chaume de Schmargult bijvoorbeeld is doorlopend open van eind april tot begin november, voordat de winterse toegang overneemt, afhankelijk van de stoeltjeslift en de sneeuw.
Een marcairemaaltijd reserveren in september betekent dus genieten van de keuken van het late seizoen, op het moment dat de boerderijen nog de zomerproducten benutten voordat ze sluiten of overschakelen op het winterritme.
Waar eet je een marcairemaaltijd bij La Bresse?
Twee adressen aan de Route des Crêtes, een paar minuten van La Bresse, serveren het hele seizoen een marcairemaaltijd.
De Auberge du Pied du Hohneck, aan de 1 route des Crêtes in La Bresse, ligt ongeveer 5 minuten lopen van de top van de Hohneck. Op de kaart staan marcairemaaltijd, choucroute, tartiflette met munster en bosbessentaart, met menu’s vanaf 27 euro voor een volwassene en 13 euro voor een kind. Reserveren via 03 29 63 11 50.
De Auberge de la Chaume de Schmargult, op 1.200 meter hoogte binnen het domein La Bresse-Hohneck, serveert marcairemenu, varkensnek, schenkel, tofailles, tourte, forel uit eigen kwekerij en munsterfondue. De twee eetzalen bieden plek aan 120 gasten en het terras aan 50. Reserveren via 03 29 63 11 49.
Voor een echt gecertificeerd landbouwbedrijf met rechtstreekse kaasverkoop steek je de bergkam over naar de kant van de Haut-Rhin: de Ferme-Auberge du Forlet, bij het Lac du Forlet in Soultzeren, serveert de marcairemaaltijd in een gletsjercirque, met een laatste stuk onverharde weg dat je vooraf best even nagaat.
Reserveren en je uitje plannen
Reserveren per telefoon blijft de beste optie, zeker in het weekend en tijdens de schoolvakanties. Vraag naar de exacte bereikbaarheid (geasfalteerde weg, onverharde weg of een laatste stuk te voet, afhankelijk van de boerderij) en geef een bijzonder dieet door, want de kaart volgt het beschikbare aanbod eerder dan een vast menu.
Om je streekdag te verlengen, is een tussenstop bij de Ferme du Saichy in La Bresse de moeite waard: je ziet er de kudde van het Vogezenras en neemt boerenmunster met AOP-keurmerk mee naar huis. Voor iets te drinken serveren de ambachtelijke brouwerijen rond La Bresse een lokaal blond bier dat goed past bij tourte en tofailles, en de Confiserie Bressaude sluit de dag af met een zoet tussenstopje.
Ook interessant
- Boerenherbergen rond La Bresse
- Vogezische tartiflette en tofailles
- Ferme du Saichy in La Bresse
- Geitenboerderij van Brabant La Bresse
De La Bresse-gids 2026, klaar om te downloaden
Bereikbaarheid, activiteiten, wandelingen en nuttige adressen in één gratis pdf.
Uw gegevens worden alleen gebruikt om deze aanvraag te verwerken. Privacybeleid (in het Frans).
Gratis pdf, zonder nieuwsbriefinschrijving.
Veelgestelde vragen
Wat is een marcairemaaltijd?
Het is het traditionele menu van de boerenherbergen in de Vogezen: een tourte of soep, boerderijvlees geserveerd met marcaire-aardappelen (roïgabrageldi aan de Elzasser kant), munster of tofailles, en dan een bosbessentaart of taart met seizoensfruit. De samenstelling verschilt per boerderij en per productie.
Waarom wordt de marcairemaaltijd met het einde van de zomer geassocieerd?
De marcaires waren de veehouders-kaasmakers die 's zomers de kuddes naar de hoge weiden brachten. De marcairemaaltijd komt uit hun keuken en uit de manier waarop ze wandelaars ontvingen. Het zomerweideseizoen eindigt in september, de periode waarin verschillende boerenherbergen en berghotels sluiten tot het voorjaar.
Waar eet je een marcairemaaltijd bij La Bresse?
De Auberge du Pied du Hohneck en de Auberge de la Chaume de Schmargult, beide aan de Route des Crêtes, serveren een marcairemaaltijd. Voor een echt gecertificeerd landbouwbedrijf ga je naar de kant van de Haut-Rhin, richting Soultzeren, Le Gaschney of Metzeral.