Bij Xonrupt-Longemer denk je meteen aan het meer, maar de gemeente is veel meer dan een zwemoever. Al sinds 1919 onafhankelijk van Gérardmer, brengt het dorp een centrale kern samen met het gehucht Le Collet richting de Schlucht en een weinig bekend bouwkundig erfgoed. Dit is wat het dorp te vertellen heeft zodra je de stranden van het meer van Longemer achter je laat.
Een gemeente ontstaan uit de scheiding met Gérardmer
Xonrupt-Longemer wordt op 23 oktober 1919 een volwaardige gemeente, wanneer een wet dit gebied van Gérardmer losmaakt. Het nieuwe dorp start met ongeveer 809 inwoners, een aantal dat tijdens de oorlog daalt tot 465 voordat het volgens de gemeentelijke archieven weer oploopt tot 1594.
De plaatsnamen komen uit het lokale patois: “Xonrupt” combineert “chon” (houten plank) en “rupt” (beek), een verwijzing naar de houten bruggen die ooit de Vologne overspanden. “Longemer” betekent de lange zee, want het lokale dialect gebruikte “mer” (zee) voor deze bergmeren, en “Retournemer” was het meer waar je moest omkeren omdat je de berg verderop niet kon oversteken. Een neolithische vindplaats (een gepolijste bijl, gevonden in 1959 bij het meer) wijst op vroege bewoning, terwijl de legende de doortocht van Karel de Grote rond het jaar 800 situeert. Het eerste document dat Longemer vermeldt dateert uit 1285, en onder Napoleon III werd in 1858 de weg RN417 aangelegd om de vallei te ontsluiten.
Het erfgoed van het dorp: kerk, kapel en skischans
Het dorp bouwde zijn identiteit rond drie plekken. De Sainte-Bernadettekerk, in lokaal graniet, werd tussen 1933 en 1934 gebouwd na een inzameling onder de inwoners; het dak werd in 2016 gerenoveerd.
Aan het meer staat de Saint-Florentkapel, rond 1449 gebouwd door de kanunnikessen van Remiremont en in 1727 herbouwd. Ze zou de resten bewaren van een kluizenaar genaamd Bilon, die zich al in de 11e eeuw op een heuveltje bij het meer terugtrok. Tijdens de Erfgoeddagen open voor het publiek, blijft ze een van de weinige overgebleven middeleeuwse religieuze gebouwen in de vallei van de meren.
Het dorp koestert ook een sportief erfgoed: een skischans, waarvan het idee in 1964 ontstond, is sinds 1967 actief, met een geplastificeerde en besproeide aanloopbaan. De lokale club leidde meerdere kampioenen op, waaronder Julia Clair (schansspringen), Jean-Paul Pierrat (langlaufen), Théo Rochat en Lilian Vaxelaire (noordse combinatie). Voor meer lokaal erfgoed: richting La Bresse en zijn erfgoedplekken en bezoeken.
Le Collet, berggehucht richting de Schlucht
Als je het dorp verlaat via de weg naar Colmar (D417), klimt de weg naar Le Collet, een gehucht dat de toegang tot het massief markeert, richting de Col de la Schlucht en de Elzas. Je vindt er een hotel-restaurant, bedoeld als vertrekpunt om zomer en winter de Route des Crêtes te verkennen. Het gehucht ligt op een paar kilometer van het dorpscentrum, aan een historisch strategische as: langs diezelfde weg reed vanaf 1897 een tramlijn, bedacht door ingenieur Henri Gutton, die Gérardmer met Xonrupt verbond.
Le Collet illustreert de bijzondere geografie van de gemeente, die zich uitstrekt tussen 715 en 1306 meter hoogte over 3070 hectare, waarvan 2100 hectare bos, binnen de grenzen van het Parc naturel régional des Ballons des Vosges.
Het lokale leven: scholen, camping en verenigingsleven
Xonrupt-Longemer blijft een dorp dat het hele jaar door leeft, niet alleen een zomerbestemming. De gemeente heeft een kleuterschool en een lagere school met begeleide studie, gezondheidsdiensten, erkende kinderoppas en een kinderdagverblijf. Het verenigingsleven is actief, gedragen door sportclubs, waaronder schansspringen en langlaufen, en door een kalender vol lokale evenementen (rommelmarkt aan het meer, houthakkersfeest, tentoonstellingen).
Voor buitenverblijf vult een gemeentelijke camping het dorpsaanbod aan voor zomerverblijven. ’s Winters biedt een klein, gezinsvriendelijk skistation, Le Poli, alpineskiën en sleeën boven het dorp, met langlaufpistes die aansluiten op de domeinen van Gérardmer en La Bresse.
Bereikbaarheid en ligging om je verblijf voor te bereiden
Xonrupt-Longemer ligt in het oosten van het departement Vosges, op 5 km van Gérardmer, 8 km van La Bresse, 48 km van Colmar en 44 km van Épinal. Raadpleeg voor treinen en streekbussen de dienstregeling op de officiële website van de gemeente voordat je vertrekt.
Lente en herfst bieden het mooiste licht om de kerk, de kapel en de gehuchten te ontdekken zonder de zomerdrukte. De zomer concentreert het meeste bedrijvigheid rond het meer, terwijl de winter overschakelt naar skiën, met voordeeltarieven op Le Poli en de langlaufpistes; informeer bij het gemeentehuis.
De La Bresse-gids 2026, klaar om te downloaden
Bereikbaarheid, activiteiten, wandelingen en nuttige adressen in één gratis pdf.
Uw gegevens worden alleen gebruikt om deze aanvraag te verwerken. Privacybeleid (in het Frans).
Gratis pdf, zonder nieuwsbriefinschrijving.
Veelgestelde vragen
Is Xonrupt-Longemer een andere gemeente dan Gérardmer?
Ja. Xonrupt-Longemer is een zelfstandige gemeente sinds 23 oktober 1919, toen een wet dit gebied van Gérardmer afsplitste. Het dorp telde toen ongeveer 809 inwoners, een aantal dat tijdens de oorlog daalde tot 465 voordat het weer opliep tot 1594.
Wat is Le Collet in Xonrupt-Longemer?
Le Collet is een gehucht aan de weg naar Colmar (D417), richting de Col de la Schlucht, op een paar kilometer van het dorpscentrum. Je vindt er een hotel-restaurant, een handig vertrekpunt voor de Route des Crêtes en de Elzasser toppen.
Wat is er te zien in het dorp Xonrupt-Longemer naast het meer?
De Sainte-Bernadettekerk, gebouwd in lokaal graniet tussen 1933 en 1934, de Saint-Florentkapel aan het meer (15e eeuw, herbouwd in 1727) en de skischans die sinds 1967 in gebruik is, waar de lokale club Julia Clair en Jean-Paul Pierrat opleidde.