Een gehucht dat “de Trou de l’Enfer” heet, is niet toevallig zo genoemd. Deze kloof bij Le Tholy, in de Hautes Vosges, draagt een precies verhaal dat gewone toeristische fiches meestal alleen noemen zonder het te vertellen. Vlakbij loopt al generaties lang nog een ander motief door de lokale verhalen: de legende van de zwarte wolf, die nog steeds spookt in de namen van sommige rotsen in het Vogezenbos. Hier lees je wat deze twee bezienswaardigheden echt vertellen, en hoe je ze kunt combineren met een wandeling met het gezin bij La Bresse.
De Trou de l’Enfer, een kloof bij Le Tholy vernoemd naar de legende
De Trou de l’Enfer is een natuurlijke plek die door Vosges Tourisme is geclassificeerd als “rots, grotten, holen”, gelegen op de gelijknamige plek in de gemeente Le Tholy. Het maakt deel uit van het Parc naturel régional des Ballons des Vosges, midden in het bergbos, en je kunt het vrij bezoeken, zonder openingstijden of ticket.
De naam komt van een verhaal dat mondeling is doorgegeven in de streek. Een dorpsmusicus keerde ‘s avonds laat terug van een bruiloft toen hij op deze precieze plek een lange, magere man tegenkwam, rijk gekleed. De onbekende stelde voor dat hij de volgende dag muziek kwam spelen in zijn kasteel, in ruil voor goudstukken. Bij aankomst ontdekte de musicus een hoog, somber paleis, verlicht door felle vlammen: hij speelde zonder het te weten voor overleden dierbaren. Hij verbrak de betovering pas door een heilige melodie te spelen, waarna hij alleen wakker werd aan de oever van de Barba-beek, alsof de hele nacht slechts een beproeving was geweest.
Dit verhaal hoort bij dezelfde traditie als de Chapelle du Brabant in La Bresse, waar een herder en een mysterieuze hinde de oorsprong van een bergkruis verklaren. De Hautes Vosges telt meerdere plekken van dit soort: rotsformaties of bosplekken waaraan de mondelinge overlevering een verhaal heeft gekoppeld om een naam of een onverklaard voorval te duiden.
De legende van de zwarte wolf, een motief dat de hoge Vogezenvalleien achtervolgt
De zwarte wolf duikt geregeld op in de avondverhalen en overleveringen van de Vogezenvalleien, als figuur van het diepe bos en van alles wat je niet in de hand hebt zodra de nacht valt. In tegenstelling tot de Trou de l’Enfer gaat het hier niet om een uniek verhaal dat aan één plek vastzit: het is een motief dat rondgaat en van dorp tot dorp verandert, en dat lange tijd diende om kinderen en vee weg te houden van afgelegen bossen na de schemering.
Deze folklore rust op een concrete werkelijkheid: de wolf heeft daadwerkelijk in de Vogezenbossen geleefd voordat hij er verdween. Hij is inmiddels op eigen kracht teruggekeerd in sommige delen van het Vogezenmassief. Het echte dier achter de legende is dus geen verzinsel: het heeft het massief simpelweg verlaten voordat het er op eigen kracht terugkeerde.
De herinnering aan de wolf is ook in het landschap terug te vinden. In de gemeente Sapois, niet ver van Le Tholy en Haut-du-Tôt, draagt een rotsholte de naam “la Chambre du Loup” (de Wolvenkamer). Ze maakt deel uit van een bosrijke wandelroute die verschillende geologische bezienswaardigheden met elkaar verbindt, waaronder de rotswand van Lyris. De naam alleen al schetst het beeld: een rotsholte groot genoeg om een dier te herbergen, in een dicht bos waar de legende van de zwarte wolf een geschikt decor vond.
Waar de Trou de l’Enfer ligt en hoe je er komt
De Trou de l’Enfer ligt op de gelijknamige plek, 88530 Le Tholy, aan de weg die La Bresse verbindt met Gérardmer en Épinal via Tendon. Je bezoekt de plek vrij, individueel, zonder reservering. Voor vragen over de toegang blijft het gemeenschappelijke VVV-kantoor Gérardmer Hautes Vosges het aanspreekpunt (03 29 27 27 27).
De plek wordt omschreven als een beboste kloof: neem gesloten schoenen mee die geschikt zijn voor bosterrein, zeker na regen. Omdat er geen officiële afstand of hoogteverschil is gepubliceerd voor deze specifieke plek, kun je het beste rechtstreeks bij het VVV-kantoor navragen voordat je vertrekt als je een volledige lus wilt lopen.
Te combineren met de Trou de l’Enfer
Le Tholy grenst rechtstreeks aan de gemeente Tendon: de cascades de Tendon, met hun Grande Cascade van zo’n dertig meter, kun je moeiteloos dezelfde dag bezoeken. Wil je de tocht richting de meren verlengen, ga dan naar Gérardmer en Xonrupt voor het lac de Longemer, ideaal om te zwemmen en voor activiteiten aan het water.
Voor een dag gericht op een grote wandeling in plaats van bezienswaardigheden dichtbij, biedt de gids over de col de la Schlucht officiële routes naar de Hohneck, bereikbaar vanuit dezelfde omgeving van de Hautes Vosges.
Kort samengevat
De Trou de l’Enfer en de legende van de zwarte wolf vertellen twee verschillende manieren waarop de Hautes Vosges hun bossen namen gaven: een precies verhaal verbonden aan een kloof bij Le Tholy, en een los motief dat nog rondgaat in rotsnamen zoals de Chambre du Loup in Sapois. Beide bezoek je vrij, zonder speciale ontvangstvoorziening, en ze zijn eenvoudig te combineren met de cascades de Tendon of de meren rond Gérardmer voor een volledige dag vanuit La Bresse.
De gids voor La Bresse, zomereditie
Paden, meren, bosbessen en boerderijherbergen, in één gratis pdf.
Uw gegevens worden alleen gebruikt om deze aanvraag te verwerken. Privacybeleid (in het Frans).
Gratis pdf, zonder nieuwsbriefinschrijving.
Veelgestelde vragen
Waar ligt de Trou de l'Enfer in de Vogezen?
De Trou de l'Enfer is een gehucht in de gemeente Le Tholy (88530), ten noorden van La Bresse richting Gérardmer en Épinal, op een paar kilometer van Tendon. Het is een rotsachtige kloof die deel uitmaakt van het erfgoed van het Parc naturel régional des Ballons des Vosges, vrij te bezoeken op eigen gelegenheid.
Wat is de legende van de Trou de l'Enfer?
De mondelinge overlevering vertelt dat een dorpsmusicus die 's avonds laat terugkeerde van een bruiloft, op deze plek een lange, magere man tegenkwam, rijk gekleed. Die nodigde hem uit om muziek te komen spelen in zijn kasteel. De musicus ontdekte dat hij eigenlijk speelde voor overledenen, in een somber paleis verlicht door vlammen. Hij verbrak de betovering door een heilige melodie te spelen en werd wakker aan de oever van de Barba-beek.
Waar komt de legende van de zwarte wolf in de Vogezen vandaan?
De zwarte wolf is een terugkerende figuur in de folklore van de hoge Vogezenvalleien, waar het dier lange tijd de dreiging van het diepe bos vertegenwoordigde voordat het uit het massief verdween. De wolf is inmiddels op eigen kracht teruggekeerd in sommige delen van het Vogezenmassief, wat deze legendarische figuur een reëel houvast geeft.