De Saint-Laurentkerk staat al sinds het begin van de veertiende eeuw in het centrum van La Bresse, steeds op dezelfde plek. Na de verwoestingen van 1944 herbouwd, herbergt ze nu een reeks glas-in-loodramen van glazenier Gabriel Loire, die zijn uitgegroeid tot een van de meest opvallende erfgoedelementen van de vallei. Dit is haar geschiedenis en wat je moet weten voordat je gaat.
Een geschiedenis die teruggaat tot 1303
Het eerste kerkgebouw op deze plek dateert uit 1303, volgens de gemeentelijke archieven van La Bresse. De kerk onderging daarna verschillende verbouwingen door de eeuwen heen. Toen ze te klein werd voor de groeiende dorpsbevolking, werd ze in 1750 uitgebreid en herbouwd in lokale zandsteen: de inwoners van La Bresse werkten mee aan de bouw door hout te ruilen tegen lokale zandstenen blokken, volgens het regionale toerismebureau van de Vogezen. Het gebouw werd in 1758 ingewijd door de bisschop van Toul.
Er kwam in 1788 een klokkentoren bij. In 1803 beschadigde een brand de kerk, die daarna werd hersteld. Aan het einde van de negentiende eeuw, in 1890, kwamen er twee granieten torentjes naast de klokkentoren, om de groei van het dorp bij te houden.
1944: verwoesting, dan wederopbouw
Tijdens de systematische verwoesting van La Bresse in november 1944 kreeg de kerk tientallen inslagen te verwerken en raakte het dak op meerdere plekken opengescheurd. De sporen van die inslagen zijn volgens de gemeente nog steeds zichtbaar in de steen. De wederopbouw van het dorp kwam in de jaren erna op gang, en de restauratie van de kerk werd toevertrouwd aan architect Émile Deschler.
Bij deze restauratie kwam glazenier Gabriel Loire in beeld. In 1951 en 1952 leverde hij de ontwerpen voor alle glas-in-loodramen, die vervolgens tussen 1952 en 1956 werden uitgevoerd in de dalle de verre-techniek, samen met beeldhouwer Lambert-Rucki, volgens de officiële vermelding in de Mérimée-database van het Franse ministerie van Cultuur. De erfgoeddiensten beschouwen deze reeks van drieëntwintig ramen als een van de meest volledige voorbeelden van het werk van Gabriel Loire als kerkdecorateur.
Gedenkglas: de geschiedenis van La Bresse aflezen in het glas
Het iconografische programma van de ramen is geïnspireerd op het model van Cluny: elk raam koppelt een apostel aan een profeet uit het Oude Testament. Andere panelen tonen religieuze taferelen, zoals de kruisiging of de marteldood van Saint-Laurent op het rooster. Een deel van de reeks verwijst rechtstreeks naar de lokale geschiedenis, met taferelen die de opeenvolgende verwoestingen van het dorp La Bresse door de eeuwen heen oproepen, tot en met die van 1944.
Deze gedenkdimensie onderscheidt de ramen van de Saint-Laurentkerk van gewone religieuze decoratie: ze fungeren ook als een getuigenis van de dorpsgeschiedenis, in een tijd waarin de naoorlogse wederopbouw van Lotharingen en de Vogezen vaak via dit soort artistieke opdrachten verliep. Het werk van Gabriel Loire, wiens atelier in Chartres internationale erkenning geniet, leverde de kerk volgens de gemeente La Bresse het label “Patrimoine du XXe siècle” (twintigste-eeuws erfgoed) op.
De Saint-Laurentkerk vandaag bezoeken
De kerk staat aan de rue de l’Église, in La Bresse (88250). De toegang is vrij en zonder gids, en groepen zijn welkom, volgens de gegevens van het toerismebureau van de Hautes Vosges. Er wordt geen toegangsprijs vermeld: het bezoek is gratis.
Voor de misuren: de parochie Saint-Laurent viert de mis op dinsdag om 8.30 uur en om de zondag om 10.30 uur, volgens de parochie. Voor vragen of een groepsbezoek is het parochiesecretariaat bereikbaar op 03 29 25 40 46.
Een bezoek aan de kerk past goed in een wandeling door het dorp, voor of na een andere activiteit. Gezinnen op vakantie kunnen het bijvoorbeeld combineren met klimbos in La Bresse, op enkele minuten van het centrum. Voor de reis naar La Bresse geeft de gids naar La Bresse vanuit Parijs meer uitleg over de auto- en treinopties.
Goed om te weten voor je gaat
- De kerk staat middenin het dorp, makkelijk te voet bereikbaar vanaf de winkels en het toerismebureau.
- Bij vrije toegang kun je rustig de tijd nemen bij elk raam: ga liefst overdag, want de ramen komen bij daglicht het best tot hun recht.
- Het onderwerp van de ramen (lokale geschiedenis, opeenvolgende verwoestingen van het dorp) geeft nuttige achtergrond bij het verleden van La Bresse, als aanvulling op de wandelpaden en landschappen van de rest van het verblijf.
- Voor een precieze misuur of een groepsbezoek is het parochiesecretariaat het betrouwbaarste aanspreekpunt (03 29 25 40 46).
In de buurt
De La Bresse-gids 2026, klaar om te downloaden
Bereikbaarheid, activiteiten, wandelingen en nuttige adressen in één gratis pdf.
Uw gegevens worden alleen gebruikt om deze aanvraag te verwerken. Privacybeleid (in het Frans).
Gratis pdf, zonder nieuwsbriefinschrijving.
Veelgestelde vragen
Kun je de Saint-Laurentkerk vrij bezoeken?
Ja, de toegang is vrij en zonder gids, en groepen zijn welkom. De kerk staat aan de rue de l'Église, in La Bresse (bron: tourisme.vosges.fr).
Wie heeft de glas-in-loodramen van de kerk gemaakt?
Glazenier Gabriel Loire, samen met architect Émile Deschler voor de restauratie en beeldhouwer Lambert-Rucki. De ontwerpen werden in 1951-1952 geleverd en de ramen tussen 1952 en 1956 uitgevoerd in de dalle de verre-techniek (glasplaten), volgens de Mérimée-database van het Franse ministerie van Cultuur.
Wanneer is de mis in de Saint-Laurentkerk?
Op dinsdag om 8.30 uur en om de zondag om 10.30 uur, volgens de gegevens van de parochie Saint-Laurent (bron: catholique88.fr).